تاريخ : پنجشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۸٩ | ۱۱:۳۱ ‎ق.ظ | نویسنده : یک وایقانی

در ارتباط با سابقه تاریخی و وجه تسمه نام وایقان نظرات مختلفی وجود دارد عده ای معتقدند نام قدیمی وایقان ( آق جا ) و یا ( آقچه ) بوده است.

دلیل بر این مدعا اظهارات ریش سفیدان و وجود قناتی بنامم «آق جا کهریز» در محله قدیمی شرق وایقان که در سال 1348 خشکیده است ( که از زیر روستای دیزج خلیل از محله میر اللو تا شرق محله محمودلو وایقان امتداد داشته) میباشد.

با کلیک کردن روی گزینه ادامه مطلب در سطر پایین، ادامه متن را بخوان.


همچنین وجود بازار بزرگ سرپوشیده قدیمی در نزدیکی آقا کهریز که محل داد و سند کاروانها بوده و قسمتی از آن بنام «منجوق چی بازار» تاکنون مشهور است و وجود تیمچه ای بنام «حاج سید حسین، که اثری از آن امروز وجود ندارد و نیز وجود زمینهای اطراف آقجا کهریز بنام «چایچی بازار» نماید.

و نیز وجود محله قدیمی میرالو که اکنون از محلات شهر دیزج خلیل می باشد که ابتدا تا زمان قاجاریه جزء روستای واقان بوده است، وجود تپه حسنلو، زمین لشلو( زمین اجساد)، کشف مقادیر کثیری آجر نپخته و یک حوض سنگی بزرگ از سوی کشاورزان محله میرالو و وجود روستای شنگل آباد (شنگل آور) که در محله مران وایقان قرار داشته و اکنون روستای مستقلی شده است نیز دلیل محکمی بر قدمت و وسعت تاریخی شهر وایقان می باشند.

در این ارتباط عده ای از ریش سفیدان وایقان از پدران خود نقل می کنند که به دلیل آنکه جنگ سختی میان اهالی وایقان و دشمنانشان روی می دهد و عده زیادی مقتول شده و خون زیادی به زمین ریخته می شود، احالی روستاهای اطراف که به تماشای جنگ آمده بودند فریاد می زدند وای- قان یعنی وای خون که البته صحت و سقم این نقل قول برای ما اثباط نشده است.

اما در برهان قاطع در ارتباط با کلمه وایقان چنین آورده اند. «قان کلمه فارسی باستان و همردیف کلمه کند، گند، جند، جان به معنای آبادی و شهر است و وای به معنی چاه بوده است»

پس با این حساب نام واقان به جهت وجود چشمه ها و قناتهای فراوانی که در آن جریان داشته شده است ناشی شده است.

اما قدیمی ترین سندی که از وایقان یاد کرده است نزهه القلوب می باشد. در آن زمینه حمدالله مستوفی بعد از یاد کردن منطقه ارونق می نویسد :

«.. و سی پاره دید است و اکثرش معظم که هریک قصبه ای است چون سیس، شبستر،وایقان، کوزه کنان..»

همچنین در روضات الجنان و جنات الجنان ضمن توصیف بابا فرج وایقانی به این قریه اشاره شده است.
همچنین در این رابطه ملا حشری نوشته است :

«وایقان از قراء بزرگ ارونق تابع مدینه شهر تبریز که از غرب به روستاهای شندآباد از شمال به قراء شبستر و از شرق به امند متصل می گردد»

منبع: http://ebrahimv.iranblog.com