تاريخ : سه‌شنبه ۱٠ امرداد ۱۳٩۱ | ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ | نویسنده : یک وایقانی

جدایی بخشهایی از وایقان در طول تاریخ از آن

نویسنده: مهدی گوزلی وایقان

 چندی پیش کتابی را در مورد شهرستان شبستر و تاریخ شهرها و روستاهای آن مطالعه می کردم که به مطالب جالبی برخوردم.

 عنوان این کتاب «شبستر در گذر تاریخ »است، و در واقع به عنوان یک طرح پژوهشی از سوی شهرزاد ساسانپور، از اساتید تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی شبستر به رشته تحریر در آمده است. بر اساس ادعای نویسنده این کتاب، وایقان دارای بخشهای دیگری غیر از شهر کنونی بود، اما به دلایل نامعلوم از این آبادی جدا شده اند.

بقیه متن در ادامه مطلب


بر این اساس، محله قدیمی میرالو که اکنون از محلات روستای دیزج خلیل است، قبلا تا زمان قاجار جزء محدوده وایقان و جزء آن به حساب می آمده است، اما از زمان قاجاریه از این آبادی جدا و به دیزج خلیل کنونی ملحق می شود.

هر چند که نویسنده این کتاب احداث خط آهن را از پایین این محله و جدا شدن محله میرالو از وایقان می داند، اما بر اساس نظر خود نویسنده کتاب ، این محله در زمان قاجار از وایقان جدا شد، و با استناد به این نظر احداث راه آهن در زمان جنگ جهانی دوم از مسیر وایقان بوده، و هیچ ارتباطی میان این دو وجود ندارد.

لیکن وی نظر دیگری نیز در این کتاب آورده و آن اینکه محله میرالو به دلیل انتقال وایقان به قسمت غربی آن از هسته این آبادی جدا افتاده است. این دیدگاه می تواند قریب به صحت باشد، زیرا احتمال اینکه به دلیل وقوع زلزله مهیب که شهر تبریز را نیز در برگرفته بود، و در وایقان نیز اتفاق افتاده بود، و از اسناد وقوع این زلزله در تاریخچه مسجد جامع وایقان آورده شده، می تواند دلیلی بر جدایی این محله از وایقان باشد، اما باز این هم احتمال است.

همچنین در این کتاب و در توضیح محلات وایقان پ، محله شنگل آباد یا محله مران نام برده شده و نویسنده اشاره می کند که شنگل آباد که اکنون به روستای مستقل تبدیل شده، جزء محلات وایقان بوده و خرابه هایی از منزل خان (صادق خان وایقان) و باغ وی که در شنگل آباد سکونت داشته، هنوز در این روستا و یا محله مران باقی مانده است.

باز هم در این کتاب، علت جدایی شنگل آباد از وایقان، احداث خط آهن ذکر شده، که این دلیل نیز با محاسبه وضعیت تاریخی و عدم وجود اخباری در این خصوص، بعید به نظر می رسد.

آنچه از این نوشتار به دست می آید، این است که وایقان در گذشته دارای وسعت جغرافیایی وسیعی بوده که به دلایل نامعلوم، برخی محلات آن از این آبادی جدا گشته اند. همچنین به نظر می رسد یک عامل تاریخی یا جغرافیایی از جمله جنگ یا زلزله و نظایر آن باعث انفکاک برخی محلات از آن شده اند.

جدای از این، این عوامل اشاره شده بالا، موجب انتقال آبادی از یک نقطه قیلی به نقطه فعلی شده است.

پایان

مهدی گوزلی وایقان

1391/5/10